Αφού χορτάσαμε τις παραλίες

17 07 2010

… είπαμε να πάρουμε τα βουνά. Μια που βρισκόμαστε λοιπόν στο νομό Λασιθίου, είναι ευκαιρία να επισκεφτούμε το ομώνυμο οροπέδιο.
Τι έχει εκεί;

Και τι δεν έχει.
Για αρχή έχει το Δικταίο Άντρο, τη σπηλιά δηλαδή, όπου σύμφωνα με το μύθο κατέφυγε η Ρέα για να γεννήσει το στερνοπούλι της δίχως να το πάρει χαμπάρι ο Κρόνος και το κάνει μεζέ, όπως είχε ήδη κάνει με τα υπόλοιπα παιδιά της. Οι κάτοικοι της περιοχής προσφέρθηκαν να βοηθήσουν τη θεά (αυτό είναι ένα από τα πιο γοητευτικά στοιχεία της ελληνικής μυθολογίας: σε όλους τους άλλους λαούς οι θεοί βοηθούν τους ανθρώπους, εδώ συμβαίνει το αντίθετο) και για να μην ακούσει ο μπαμπάς Κρόνος τα κλάματα του μπέμπη, κάθε φορά που το σκασμένο έμπηγε τις φωνές, αυτοί χόρευαν με φωνές και φασαρία και χτυπούσαν τα πόδια τους στη γη (αν είχαν ανακαλυφθεί τότε τα Καλάσνικωφ σίγουρα θα ρίχνανε και μπαλωθιές). Κάπως έτσι τη γλύτωσε ο Δίας και όταν μεγάλωσε έγινε πατήρ ανδρών τε και θεών. Αυτοί οι τύποι λοιπόν, ονομάζονταν Κορύβαντες ή Κουρήτες και από αυτούς προέκυψε και το όνομα της Κρήτης. Στο ίδιο ακριβώς σπήλαιο, ο Δίας, νταβραντισμένος πια και μουρντάρης, κουβάλησε την Ευρώπη και γέννησε μαζί της τον Μίνωα.
Έχει τους – απαιτούμενους – μινωικούς οικισμούς, με σημαντικότερο αυτόν στη θέση Καρφί, κοντά στο χωριό Τζερμιάδο.
Έχει τις «λίνιες» που καταλήγουν στο «Χώνο» και χωρίζουν τον κάμπο σε «lassiti».
Μη μου πείτε ότι δεν καταλάβατε…
Επειδή το οροπέδιο είναι ακριβώς σαν λεκάνη, δεν έχει καμία δίοδο απορροής των υδάτων. Έτσι, κάθε φορά που έβρεχε πολύ, το οροπέδιο γινόταν λίμνη. Όταν οι Βενετοί αγόρασαν την Κρήτη από το Βονιφάτιο Μομφερατικό το 1204, αυτός ο αγριότοπος έγινε μια από τις κυριότερες εστίες αντίστασης. Είδαν κι έπαθαν μέχρι να μπορέσουν να κάνουν ζάφτι τους Κρητικούς που το χρησιμοποιούσαν σαν καταφύγιο και ορμητήριο και το κατάφεραν μόλις το 14ο αιώνα. Αυτός ήταν και ο λόγος που τους έδιωξαν όλους από εκεί και απαγόρευσαν να κατοικηθεί ξανά. Κάνα-δυο αιώνες αργότερα όμως, οι ίδιοι οι Βενετοί σκέφτηκαν να το χρησιμοποιήσουν για καλλιέργειες, μια που ο πληθυσμός του νησιού είχε αυξηθεί και χρειάζονταν όλα τα διαθέσιμα εδάφη για να τον θρέψουν. Για να μην πνίγονται όμως τα στάρια από τις πλημμύρες, χάραξαν τις «λίνιες», αρδευτικά αυλάκια που οδηγούσαν τα νερά στο «Χώνο», μια μεγάλη καταβόθρα που καταλήγει στα έγκατα της γης. Τα αυλάκια αυτά χώρισαν τον κάμπο σε τετράγωνα (φαίνονται από τις κορυφές των γύρω βουνών, ή αν βαριέστε την ορειβασία δοκιμάστε στο Google Earth), τα οποία μοίρασαν στους καλλιεργητές ως «lassiti», δηλαδή κληρουχίες. Οπότε ξέρουμε και πότε έγιναν τα βαφτίσια του οροπέδιου.
Έχει και μοναστήρια. Το ένα μάλιστα, η μονή Κρουσταλλένιας, ιδρύθηκε το 16ο αιώνα και χρησιμοποιήθηκε αργότερα στις επαναστάσεις εναντίον των Τούρκων ως έδρα της επαναστατικής επιτροπής. Όπως ήταν φυσικό, καταστράφηκε δύο φορές, το 1823 και το 1866. Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, η μονή τίμησε τις παραδόσεις της προσφέροντας τρόφιμα και περίθαλψη στους αντάρτες, με αποτέλεσμα οι κατακτητές να διώξουν τους μοναχούς και να τη μετατρέψουν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης αιχμαλώτων. Μετά απ’ αυτό, ο ηγούμενος της μονής, Ερμόλαος Κασαπάκης, συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση.
Σήμερα, τα 20 χωριά που βρίσκονται στο οροπέδιο ζουν κυρίως από τη γεωργία – κτηνοτροφία, αλλά και από τον τουρισμό. Τα 40 περίπου χιλιόμετρα που χωρίζουν το Λασίθι από τον Άγιο Νικόλαο, αποτελούν οδηγική πρόκληση. Με δρόμο στενό, πάντοτε με κλίση, φιδογυριστό (μου θυμίζει λιγάκι τα βουνά της Ευρυτανίας), χρειαζόμαστε μια ώρα γεμάτη μέχρι να φτάσουμε στην είσοδο του οροπέδιου.

Ευτυχώς που ο Σπύρος (το ευαίσθητο στομάχι της οικογένειας) κοιμάται σχεδόν σε όλο το ανέβασμα. Χάνει έτσι τις γραφικές γιαγιάδες που έχουν στήσει από ένα μικρό, αυτοσχέδιο πάγκο σε κάποια σκιά, σε διάφορα σημεία της διαδρομής, και κραδαίνουν μπουκάλια με παγωμένο νερό και σακούλες με ρείκια, ροδάκινα και ότι άλλο φρούτο βγαίνει αυτή την εποχή, προσπαθώντας να δελεάσουν τους περαστικούς. Το πρώτο που μας κάνει εντύπωση είναι το μέγεθος των καρπών, αλλά και των δέντρων.

Το κτίσμα βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το δέντρο και έχει ύψος πάνω από ενάμισι μέτρο

Το δεύτερο είναι οι ανεμόμυλοι. Εμφανίστηκαν στην περιοχή το 19ο αιώνα και πολύ γρήγορα ο αριθμός αυξήθηκε σε αρκετές χιλιάδες. Δούλευαν ως αντλίες νερού και είχαν αρχικά ξύλινο ή πέτρινο και αργότερα σιδερένιο πύργο. Αν και ο αριθμός τους έχει μειωθεί σημαντικά, αποτελούν ακόμα και σήμερα το «σήμα κατατεθέν» του Λασιθίου.

Κάπως έτσι μας πιάνει το μεσημέρι και φτάνουμε στον αντικειμενικό μας σκοπό: μια ταβέρνα στο χωριό Άγιος Γεώργιος. Βρίσκεται στην αυλή ενός ξενώνα και η οικοδέσποινα, η κυρία Μαρία, μας παραθέτει από μνήμης τον κατάλογο: «Έχω φτιάξει ντολμάδες, έχω κεφτεδάκια από κολοκύθι και ντομάτα, μπορώ να κόψω μερικές ντοματούλες να σας κάνω σαλάτα και αν περιμένετε μισή ωρίτσα, θα είναι έτοιμος κι ο μουσακάς…»

Advertisements

Ενέργειες

Information

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Αρέσει σε %d bloggers: