Rock and roll dreams come through

26 02 2017

«Κι όταν είσαι μόνος και φοβισμένος

και προς μεγάλη σου έκπληξη

αντιλαμβάνεσαι ότι κανείς δεν μπορεί να κάνει τίποτα

Συνέχισε να πιστεύεις

και θ’ ανακαλύψεις μωρό μου

πως πάντα υπάρχει κάτι μαγικό

πάντα υπάρχει κάτι νέο

κι όταν στ’ αλήθεια το έχεις περισσότερο ανάγκη

τότε καταφτάνουν τα rock and roll όνειρα…»

 

ή αν το προτιμάτε εις την αγγλικήν…

 

“When you‘re alone and afraid

and you’re completely amazed

to find there’s nothing anybody can do

keep on believing

and you’ll discover baby

there’s always something magic

there’s always something new

and when you really really need it the most

that’s when rock and roll dreams come through…”

 

Πού τον θυμήθηκα αυτόν τον παιάνα της ροκ δια χειρός (όχι όμως και στόματος) Jim Steinman; Ελάτε να σας πω μια ιστορία.

 

Πριν από λίγες μέρες είδα τυχαία ένα βιντεάκι στο youtube. Ο τίτλος του ήταν: 1.000 μουσικοί παίζουν «ζωντανά» το smells like teen spirit. Μου κίνησε την περιέργεια και το άνοιξα. Κι έμεινα άναυδος…

1.000 μουσικοί, ντράμερ, κιθαρίστες, μπασίστες και τραγουδιστές ήταν αραδιασμένοι μέσα σ’ ένα (μάλλον μικρό) στάδιο κι απογειώνονταν μαζί με το κομμάτι των Nirvana, την ώρα που το πλήθος στις κερκίδες παραληρούσε. Δεν ήταν μόνο ότι μου άρεσε η συγκεκριμένη εκτέλεση, δεν ήταν η ευτυχία που έβλεπα ζωγραφισμένη στα πρόσωπα των μουσικών, ήταν η μαγεία του συγχρονισμού τόσων ανθρώπων, αυτό που με καθήλωσε. Είπα λοιπόν να ψάξω λίγο γύρω από το συγκεκριμένο συμβάν για να δω περί τίνος πρόκειται· και κάπως έτσι, έπεσα πάνω στην ιστορία του Φάμπιο.

 

Επιστροφή στο σωτήριον έτος 2014 και στο μήνα Μάιο. Ο Φάμπιο Ζαφανίνι (το πρώτο «νι» ακούγεται με την προφορά της Αμαλίας από το Παρά 5) οδηγάει το αυτοκίνητό του και ακούει ένα τραγούδι των Foo Fighters. «Καλά θα ήταν να τους βλέπαμε στα μέρη μας», ήταν η πρώτη σκέψη του. Κι αμέσως μετά: «Σιγά μην έρθουν ποτέ στην Τσεζένα». Βλέπετε, η Τσεζένα είναι μια μικρή σχετικά πόλη (σχεδόν 100.000 κάτοικοι) στη βορειοανατολική Ιταλία, περικυκλωμένη από τη Ραβέννα, τη Μπολόνια, τη Φλωρεντία και τον Άγιο Μαρίνο. Ωστόσο, η ιδέα έχει καρφωθεί στο μυαλό του και προσπαθεί να βρει έναν τρόπο για να την πραγματοποιήσει.

 

Όπως συμβαίνει συνήθως, η έμπνευση έρχεται απροσδόκητα. Βλέποντας την ταινία School of Rock, ο Φάμπιο αντιλαμβάνεται πως οι συντελεστές της είχαν γυρίσει ένα βίντεο με το οποίο παρακαλούσαν τους Led Zeppelin να τους επιτρέψουν να χρησιμοποιήσουν ένα τραγούδι τους. Το συγκρότημα, βλέποντας το βιντεάκι, έδωσε τη συγκατάθεσή του και Φάμπιο βρήκε αυτό που έψαχνε.

 

Πέρασε έναν ολόκληρο χρόνο οργανώνοντας αυτό που είχε στο μυαλό του. Πρώτα συγκρότησε μια ομάδα που θα τον βοηθούσε στην οργάνωση και την υποστήριξη του εγχειρήματος, μετά προσπάθησε να βρει τα αναγκαία κεφάλαια και τέλος άρχισε να συγκεντρώνει τους μουσικούς. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν ήταν εύκολο. Όχι μόνο γιατί (και) στην Ιταλία έχουν κρίση, αλλά κυρίως γιατί ήταν πολλοί αυτοί που δεν πίστευαν ότι ένα τέτοιο εγχείρημα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί. Όμως ο Φάμπιο και η ομάδα του, πιστοί στο σκοπό τους, επέλεξαν το σκηνικό του δράματος – ένα άδειο πάρκο – και τον Ιούλιο του 2015 κουβάλησαν σε αυτό όλα τα απαραίτητα: από χημικές τουαλέτες μέχρι ηχητικές εγκαταστάσεις και από σκαλωσιές μέχρι ηλεκτρικό ρεύμα. Όταν όλα ήταν έτοιμα, ζήτησαν από τους μουσικούς που είχαν ανταποκριθεί στο κάλεσμά τους (350 κιθαρίστες, 250 ντράμερ, 250 τραγουδιστές, 150 μπασίστες) και είχαν περάσει τα δοκιμαστικά (οντισιόν, αν προτιμάτε, μέσω βίντεο που στάλθηκαν από το ίντερνετ) να έρθουν.

 

Εκείνη τη μέρα στο πάρκο της Τσεζένα συγκεντρώθηκε ένα εντελώς ετερόκλητο πλήθος. Μπορούσες να δεις τύπους με ξυρισμένα κεφάλια, δερμάτινα και αλυσίδες δίπλα σε ρασταφάριαν, λεπτεπίλεπτες κοπελίτσες δίπλα σε θηρία 150 κιλών, αμούστακα παιδάκια που δεν είχαν φτάσει ακόμα στην εφηβεία δίπλα σε ασπρομάλληδες, τατουάζ και piercing κάθε λογής δίπλα σε εμπριμέ φορεματάκια. Και τότε, στο παρά 5 της ολοκλήρωσης του σκοπού τους, ο Φάμπιο και η ομάδα του άρχισαν στ’ αλήθεια να αγχώνονται. Όμως η κούραση, το άγχος, οι απογοητεύσεις, οι θυσίες, όλα εξαφανίστηκαν ως δια μαγείας όταν οι ντράμερ στήθηκαν στο πάρκο και άρχισαν να κάνουν τις πρώτες πρόβες. Στο τέλος της ημέρας, οι κόποι μιας ολόκληρης χρονιάς συμποσούνταν στο επόμενο βίντεο.

Αν κλείσατε το βιντεάκι αμέσως μετά το τέλος του τραγουδιού, αυτό που χάσατε ήταν η έκκληση του Φάμπιο προς τους Foo Fighters: «Παρόλο που αυτό το βίντεο θα το δουν πολλοί άνθρωποι, στην πραγματικότητα απευθύνεται μόνο σε πέντε: τους Κρις, Πατ, Νέιτ, Τέιλορ και Ντέιβ Γκρολ, τους Foo Fighters. Η Ιταλία είναι μια χώρα που τα όνειρα δύσκολα βγαίνουν αληθινά. Αλλά είναι και μια χώρα με πάθος και δημιουργικότητα, οπότε αυτό που καταφέραμε σήμερα είναι ένα πραγματικό θαύμα. Χίλιοι άνθρωποι ήρθαν από κάθε γωνιά της χώρας, με δικά τους έξοδα, για ένα τραγούδι. Το δικό σας τραγούδι. Και ο σκοπός μας είναι να σας ζητήσουμε να έρθετε εδώ, στην Τσεζένα και να δώσετε μια συναυλία για όλους εμάς». Εντάξει, η μετάφραση δεν έγινε επί λέξει, αλλά το νόημα αυτό είναι.

 

Πολύ σύντομα το κοντέρ του βίντεο άρχισε να μετράει τους θεατές με τα εκατομμύρια. Ανάμεσά τους και ο τραγουδιστής των Foo Fighters, Ντέιβ Γκρολ, ο οποίος, κατά δική του ομολογία, μόλις το είδε έβαλε τα κλάματα. Αμέσως μετά ανέβασε ένα δικό του βιντεάκι στο youtube και με τα λίγα ιταλικά του, το ανακοίνωσε: «Τσεζένα, ετοιμάσου! Ερχόμαστε!».

Όπερ και εγένετο, τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς. Το συγκρότημα ουσιαστικά στρίμωξε στο ήδη φορτωμένο πρόγραμμά της περιοδείας του, στη διάρκεια της οποίας μάλιστα ο τραγουδιστής έσπασε το πόδι του και τραγουδούσε καθισμένος σε θρόνο από κιθάρες, μία ακόμα εμφάνιση: αυτήν στην Τσεζένα. Σε μια βραδιά ουσιαστικά αφιερωμένη στους Rockin’ 1000 ο Ντέιβ Γκρολ έβγαλε τα σώψυχά του. Αποκάλυψε ότι η μουσική που δημιουργούν είναι για την πάρτη τους και ότι ουσιαστικά δεν είχαν καταλάβει την επίδραση που είχε στον κόσμο, αλλά το βίντεο με τους 1.000 μουσικούς να λένε το τραγούδι τους ήταν αυτό που του άνοιξε τα μάτια και αποτέλεσε την σπουδαιότερη στιγμή της ζωής του. Ευχαρίστησε επί σκηνής τον Φάμπιο, ο οποίος, αγκαλιά με τα μουσικά του είδωλα μόλις και μετά βίας συγκρατούσε τα δάκρυά του, κάλεσε κανα-δυο από τους μουσικούς του Rockin 1000 ν’ ανέβουν στη σκηνή και να τζαμάρουν μαζί τους, αλλά αυτά ήταν τα διαλείμματα κι ο χαβαλές. Γιατί στην υπόλοιπη διάρκεια της συναυλίας οι Foo Fighters τα έδωσαν όλα, σε ένα σόου που η Τσεζένα θα κάνει πολύ καιρό να ξεχάσει.

Όσο για το Φάμπιο και την παρέα του, δεν έμειναν εκεί. Έχοντας διαπιστώσει τη δυναμική και την επιτυχία τους, αποφάσισαν να περάσουν στο επόμενο επίπεδο. Από τα τέλη του 2015 άρχισαν να συζητάνε με τους μουσικούς για την οργάνωση όχι απλά του γυρίσματος ενός βιντεοκλίπ, αλλά μιας ολόκληρης συναυλίας. Μοιράστηκαν παρτιτούρες, οργανώθηκε ο τρόπος με τον οποίο ο κάθε μουσικός θα έκανε ξεχωριστά την πρόβα του και το ραντεβού δόθηκε για τις 21 Ιουλίου 2016. Όχι 1.000, αλλά 1.200 αυτή τη φορά μουσικοί συγκεντρώθηκαν στην Τσεζένα, καθώς στο αρχικό σχήμα προστέθηκαν πλήκτρα, βιολιά και… πίπιζες! Μετά από πρόβες τριών ημερών συγκεντρώθηκαν στο τοπικό στάδιο και στις 24/7 σήκωσαν περίπου 15.000 θεατές στον αέρα, παίζοντας από Ramones μέχρι Beatles και από David Bowie μέχρι AC/DC (οι πίπιζες ήταν για το It’s a long way to the top).

Όσο για τη συνέχεια; Να είστε σίγουροι ότι θα υπάρξει. Επίσημα βίντεο από τη συναυλία δεν κυκλοφορούν πέρα από δύο – τρία και ο ίδιος ο Φάμπιο έχει κάνει λόγο για την κυκλοφορία DVD ή/και CD, καθώς και για επόμενες εμφανίσεις του «μεγαλύτερου συγκροτήματος στη Γη».

 

«Συν Αθηνά και χείρα κίνει», θα έλεγαν οι αρχαίοι μας που ήταν έξυπνοι άνθρωποι, αλλά ναι, κάπως έτσι τα “rock and roll dreams come through”.

 

Κωνσταντίνος Κουσαρίδης

Advertisements




Μπασκετικό ταξίδι

1 02 2017

 

 

Δώσε βάση στην πεν2ιά – παρντόν, στην αφίσα εννοούσα. Όχι διαγωνισμός, όχι τουρνουά, όχι πρωτάθλημα, αλλά φεστιβάλ μίνι μπάσκετ. Αν αναρωτιέσαι ποια είναι η διαφορά, συνέχισε την
ανάγνωση.

Ας ξεκινήσουμε με τα ιστορικά στοιχεία, να μην ξεχνάμε και την τέχνη. Το φεστιβάλ μίνι μπάσκετ διοργανώνεται επί 17 συναπτά έτη στο Βελιγράδι και είναι αφερωμένο στη μνήμη του Ράικο Ζίζιτς (ο σέντερ της εθνικής Γιουγκοσλαβίας που σάρωσε ό,τι μετάλλιο υπήρχε τη δεκαετία 1975 – 1984). Συγκεντρώνει ομάδες παιδιών, ηλικίας 8 – 11 ετών (φέτος ήταν οι κλάσεις των γεννηθέντων μεταξύ 2006 και 2009), κυρίως από τα κράτη της πάλαι ποτέ Γιουγκοσλαβίας, αλλά και από άλλες γειτονικές χώρες.

 

2

Φέτος ο αριθμός των συμμετοχών έφτασε το νούμερο – ρεκόρ των 223. Βάλτε τον (πολύ) μετριοπαθή μέσο όρο των 10 – 12 παιδιών ανά ομάδα και θα έχετε μια εικόνα για το τι γινόταν εκεί πέρα, παρά κι ενάντια στο γεγονός ότι τα Σερβόπουλα βρίσκονταν εν μέσω της καθιερωμένης «λευκής εβδομάδας». Το «εκεί πέρα» ήταν ο χώρος της Έκθεσης Βελιγραδίου (Beogradski sajam το λένε οι ντόπιοι) και συγκεκριμένα το περίπτερο υπ’ αριθμόν 3, μέσα στο οποίο είχαν διαμορφωθεί 5 μικρά γηπεδάκια με μπασκέτες σε ύψη ανάλογα με τις ηλικίες των παιδιών.

 

Ο ΚΑΣ Νέας Ραιδεστού έκανε για δεύτερη φορά την εμφάνισή του στη συγκεκριμένη διοργάνωση. Η πρώτη ήταν το 2016, όταν ο (σπουδασμένος στο Βελιγράδι) προπονητής της ομάδας, έριξε την ιδέα της συμμετοχής στο φεστιβάλ. Συγκεντρώθηκαν 10 – 11 παιδιά της Δ’ τάξης, οι γονείς των οποίων είχαν τη διάθεση να τολμήσουν το ταξίδι και όταν γύρισαν πίσω, όλοι οι υπόλοιποι πρασινίσαμε από τη ζήλεια. Γονείς και προπονητής παραμιλούσαν για τα πιτσιρίκια, τα οποία είχαν νικήσει όχι μόνο σε όλους τους αγώνες του προγράμματος, αλλά και σε όλους τους «ανεπίσημους» αγώνες. Αυτά τα «φιλικά» ήταν εκτός προγράμματος, αγώνες που κανονίζονταν μεταξύ των ομάδων όταν υπήρχε ελεύθερος χρόνος και γήπεδο. Αφού στο τέλος, ο προπονητής μας κανόνισε αγώνα με μια ομάδα που είχε μεγαλύτερα παιδιά, έτσι για να πάρουνε τα δικά μας μια γεύση από ήττα, και λίγο έλειψε να νικήσουν ακόμα κι αυτούς!

Κάπου εκεί λοιπόν, μεταξύ ενθουσιωδών περιγραφών και θριαμβευτικών στιγμιοτύπων, άρχισαν να μπερδεύονται τα πράγματα.

—  Δηλαδή το σηκώσατε; ρωτούσαμε.

—  Όχι!

—  Γιατί;

— Mα δεν ήταν τουρνουά…

— Δηλαδή;

— Κανείς δεν κρατούσε σκορ, ούτε υπήρχε κάποιου είδους βαθμολογία. Τα μικρά μέσα στην τρέλα τους μετρούσαν τους πόντους στους πρώτους αγώνες κι όταν είδαμε ότι δεν χάνουν με τίποτα, αρχίσαμε να μετράμε κι εμείς.

— Και τότε… ποιος το σήκωσε;

— Κανείς!

— Το νόημα της διοργάνωσης δεν είναι ο ανταγωνισμός, επενέβαινε ο προπονητής, όταν μας έβλεπε να μη μπορούμε να καταλάβουμε. Ο ανταγωνισμός σ’ αυτές της ηλικίες δεν έχει κανένα νόημα. Όλη η ιστορία γίνεται για να παίξουν τα παιδιά μπάσκετ και να το ευχαριστηθούν. Να περάσουν ένα τριήμερο που θα είναι όλη η ομάδα μαζί και δεν θα ασχολούνται με τίποτε άλλο πέρα από το παιχνίδι. Γι’ αυτό και οι διοργανωτές δίνουν αναμνηστικά μετάλλια και κύπελλα σε όλους τους συμμετέχοντες κι ένα πιο ιδιαίτερο βραβείο δίνεται στο σύλλογο που θα κατεβάσει τους περισσότερους αθλητές. Κι αυτό πάλι λειτουργεί αποκλειστικά ως κίνητρο για να υπάρχει μεγαλύτερη συμμετοχή.

Οι συμμετοχές στη φετινή εκδρομή τελικά ήταν διπλάσιες από τις περσινές, με αποτέλεσμα να αποφασίσει ο προπονητής να παρατάξει δύο ομάδες. Μία με τους περσινούς «αήττητους», παιδιά Ε’ δημοτικού πια, και μία με τα μικρότερα, τα Τεταρτάκια, στα οποία συγκαταλέγονταν και δυο – τρία ακόμα μικρότερα, της Γ’ τάξης. Ζαλωθήκαμε λοιπόν τα μπαγκάζια μας, φορτωθήκαμε στο πούλμαν και το βράδυ της Πέμπτης, 26 Ιανουαρίου, πήραμε τον ανήφορο για Βελιγράδι. Με το που φτάσαμε στο ξενοδοχείο (βασικά δεν ήταν ξενοδοχείο, hostel ήτανε, αλλά απ’ όσο ξέρω δεν υπάρχει αντίστοιχος όρος στα ελληνικά) πετάξαμε τις βαλίτσες μέσα στα δωμάτια, ντύσαμε τα παιδιά με τις στολές της ομάδας και περάσαμε απέναντι, στα γήπεδα.

Η αλήθεια είναι ότι ο προπονητής μάς είχε προειδοποιήσει για τα «ανεπίσημα» ματς, αλλά εμείς δεν τον είχαμε πολυπιστέψει – οι άσχετοι. Με το που πατήσαμε το πόδι μας στο χώρο, μας διπλάρωσαν τα σερβάκια. «Είστε Έλληνες; Θέλετε να παίξουμε έτσι, εκτός προγράμματος;» Και κάπως έτσι τα πιτσιρίκια μας άρχισαν να παραδίδουν μαθήματα μπάσκετ… Επίσης, κάπως έτσι άρχισε να χάνεται η μπάλα από πλευράς «κανονικότητας» των αγώνων. Πολύ γρήγορα διαπιστώσαμε ότι πολλές από τις αντίπαλες ομάδες δεν τηρούσαν και τόσο αυστηρά τα ηλικιακά όρια. Έτσι ο προπονητής «μπέρδεψε» και τα δικά μας τα πιτσιρίκια, τα οποία μόνο την Παρασκευή έπαιξαν σύμφωνα με τον τρόπο που είχαν χωριστεί.

DSC_0263.JPG

Προσπαθήσαμε φιλότιμα να κρατήσουμε σκορ, ή έστω το ισοζύγιο νικών – ηττών, αλλά δεν τα καταφέραμε. Ακόμα και μία συνταξιδιώτισσα, η οποία κρατούσε ευλαβικά το σκορ όλων των αγώνων σε ένα μπλοκάκι που είχε πάντα μαζί της, πρέπει να έχασε κάποια στιγμή το λογαριασμό. Το «πρέπει» συνάδει με το γεγονός ότι εγώ άρπαξα μια ξεγυρισμένη φαρυγγίτιδα και δεν μπορούσα να της πιάσω κουβέντα με νοήματα για να δω αν τελικά τα κατάφερε να βγάλει άκρη. Η γενική αίσθηση είναι ότι νικήσαμε τους περισσότερους από τους αγώνες που παίξαμε με συνομήλικους και χάσαμε τους περισσότερους από όσους παίξαμε με μεγαλύτερους, αλλά δεν ξέρω αν υπάρχει κάποια αξιόπιστη καταμέτρηση.

dsc_0287

Αυτοί πάντως οι αγώνες είχαν και το μεγαλύτερο χαβαλέ. Τρελοί πανηγυρισμοί σε κάθε καλάθι, ξεσηκωμός αν έπεφτε καμιά τάπα ή αν γινόταν κανένα κλέψιμο, παραινέσεις τύπου «Φα’ τον» όταν ο αντίπαλος περνούσε τον δικό μας κατά δύο κεφάλια και δεκαπέντε κιλά ή «Δώσ’ του να μυρίσει λίγο αίμα» όταν έμπαινε κάποιο πιτσιρίκι που ξέραμε ότι έχει ήσυχο και μαζεμένο χαρακτήρα. Όσο για τα σχόλια σχετικά με τους (μεγαλύτερους) αντιπάλους, θα αρκεστώ απλώς να παραθέσω μερικά:

  • Βγάλε έξω το φαντάρο!
  • Ποια Ε’ τάξη, αυτός ξυρίζεται από πρόπερσι!
  • Η αρραβωνιαστικιά του το ξέρει ότι είναι εδώ και παίζει με τα μικρά;
  • Καλά, αυτός δεν έπρεπε να ετοιμάζεται για τις πανγιουγκοσλαβικές; Άφησε το διάβασμα για το πανεπιστήμιο κι ήρθε να παίξει με μας;
  • Άστονα ρε το μικρό να το βάλει! Στο γιο σου έτσι κάνεις;

…και άλλα πολλά, εξίσου χαριτωμένα…

MINI BASKET Beograd, 28.01.2017. foto: MN pressΧαβαλές – ξεχαβαλές πάντως, η διοργάνωση ήταν σοβαρότατη. Απόδειξη, η παρουσία στην επίσημη έναρξή της, το μεσημέρι του Σαββάτου, του Πρέντραγκ Ντανίλοβιτς και του Ντέγιαν Τομάσεβιτς. Οι άνθρωποι δεν εμφανίστηκαν ως δόξες του μπασκετικού παρελθόντος, ούτε είδαν φως και μπήκαν, μη έχοντας κάτι καλύτερο να κάνουν. Εμφανίστηκαν με την ιδιότητα του προέδρου και του γενικού γραμματέα αντίστοιχα, της σερβικής ομοσπονδίας μπάσκετ! Μοίρασαν χαμόγελα, φωτογραφήθηκαν με τρισευτυχισμένα πιτσιρίκια κι έδειξαν εμπράκτως πόση σημασία δίνουν οι γείτονες στο να αντιμετωπίζεται σ’ αυτές τις ηλικίες το μπάσκετ ως παιχνίδι, ως δραστηριότητα αθλητισμού κι εκγύμνασης, και όχι ως πεδίο ανταγωνισμού και πρωταθλητισμού. Παράλληλα, διοργανώθηκαν ειδικά σεμινάρια για τους προπονητές που δουλεύουν με μικρά παιδιά, ενώ με την υποστήριξη του Ερυθρού Σταυρού Σερβίας υπήρχαν ανοιχτά εργαστήρια δημιουργικής απασχόλησης με σκοπό την ενημέρωση και προστασία των παιδιών από την εμπορία ανθρώπων (trafficking).

Την τιμητική του είχε το ευ αγωνίζεσθαι. Υπήρχε ολόκληρο τελετουργικό πριν την έναρξη και μετά τη λήξη κάθε αγώνα, όπου οι ομάδες χαιρετούσαν η μία την άλλη, φωτογραφίζονταν μαζί κτλ. Καμία πρόκληση από τους νικητές προς τους ηττημένους, καμία κοροϊδία ή αλαζονική συμπεριφορά. Είδα προπονητή να βάζει τις φωνές σε παιδί της ομάδας του που παρασύρθηκε κι έπαιξε «άγρια». Είδα άλλους να βγάζουν την «καλή» τους πεντάδα, προσαρμόζοντας την ομάδα τους στον αντίπαλο που είχε μόλις κάνει το ίδιο. Αυτό που μου έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση όμως, ήταν η συμπεριφορά των δικών μας παιδιών, μεταξύ τους. Επί τέσσερις μέρες ζούσαμε στριμωγμένοι ο ένας πάνω στον άλλο και δεν υπήρξε όχι καυγάς, όχι λογομαχία, αλλά ούτε καν γκρίνια του ενός για τον άλλο. Δεν υπήρχαν προκαθορισμένες παρέες και τους έβλεπες όλους να πηγαίνουν κοντά σε όλους με μια απερίγραπτη φυσικότητα. Έπιαναν κουβέντα, έπαιζαν, πειράζονταν, αποδέχονταν ο ένας τον άλλο χωρίς να δημιουργούνται κλίκες, δίχως να υπάρχουν περιζήτητοι ή παραμερισμένοι. Και μιλάμε για 21 παιδιά με εντελώς διαφορετικούς χαρακτήρες, προτιμήσεις, συμπεριφορές.

Εν κατακλείδι, ήταν μια πολύ ωραία εμπειρία. Τα παιδιά το καταχάρηκαν, οι μεγάλοι είχαν την ευκαιρία για ένα ευχάριστο διάλειμμα. Ταλαιπωρία υπήρξε, αλλά όχι αρκετή για να μας αποθαρρύνει. Το μόνο για το οποίο λέω «κρίμα», είναι που δεν βόλεψε να γυρίσουμε και να γνωρίσουμε το Βελιγράδι. Του χρόνου, που θα είναι η τελευταία βάσει ηλικιακών ορίων ευκαιρία του Σπύρου, ελπίζω να είμαστε γεροί και να κάνουμε ξανά το ταξίδι.

Κωνσταντίνος Κουσαρίδης





Η “πατρότητα” του “ΟΧΙ” της 28ης Οκτωβρίου

31 10 2015

Δεν είναι η πρώτη φορά που ακούγεται η συγκεκριμένη φράση και μάλιστα από επίσημα χείλη: “Το “ΟΧΙ” δεν το είπε ο δικτάτορας Μεταξάς, το είπε ο ελληνικός λαός”. Όσοι την έχουν κατά καιρούς ξεστομίσει, υποστηρίζουν, ούτε λίγο, ούτε πολύ, πως το καθεστώς Μεταξά, ιδεολογικά συγγενές προς το φασιστικό καθεστώς Μουσολίνι, δεν ήθελε με κανένα τρόπο την αντίσταση στους εισβολείς. Υποχρεώθηκε όμως να αρνηθεί την παράδοση της χώρας στους Ιταλούς, φοβούμενο τη λαϊκή οργή και αντίδραση σε περίπτωση αποδοχής του τελεσίγραφου το οποίο ενεχείρισε στον Έλληνα πρωθυπουργό ο Γκράτσι. Ορισμένοι δε εξ αυτών, λάτρεις της συνωμοσιολογίας ενδεχομένως, προχωρούν ακόμα πιο πέρα: σύμφωνα με αυτούς, ο Μεταξάς είπε το “ΟΧΙ” εκ του ασφαλούς, καθώς δεν περίμενε να υπάρξει παρά μία χλιαρή και σύντομη αντίσταση του αδύναμου και ανέτοιμου ελληνικού στρατού μπροστά στις ιταλικές λεγεώνες.

Ας ρίξουμε μια ματιά στις απόψεις αυτές, προσπαθώντας να διακρίνουμε πού τελειώνει το ιδεολογικό παραλήρημα και πού ξεκινούν τα ιστορικά γεγονότα.

Γεγονός 1ο: Ο Ιωάννης Μεταξάς ήταν δικτάτορας.

Αυτό φαίνεται πως αρκεί σε πολλούς για να ρίξουν τον βραχύσωμο δικτάτορα στο πυρ το εξώτερο. Επιλέγουν να επικεντρωθούν στα αρνητικά σημεία της διακυβέρνησής του και παραλείπουν όλα τα υπόλοιπα. Εννοείται πως η παραβίαση του Συντάγματος και η καταπάτηση βασικών ελευθεριών και δικαιωμάτων, δεν είναι μαρούλια και λάχανα για να μπουν στο ζύγι με το όποιο έργο (πολύ σημαντικό κατά τη γνώμη μου) έχει να παρουσιάσει το καθεστώς Μεταξά. Και μόνο το γεγονός όμως ότι υπάρχει αυτού του είδους ο αντίλογος, θα έπρεπε να μας βγάλει από τη λογική του άσπρου – μαύρου. Το να εξομοιώνει κανείς τη δικτατορία του Μεταξά με το απόλυτο κακό, είναι σαν να εξομοιώνει τη σημερινή μας δημοκρατία με τον παράδεισο.

Κάτι ακόμα που παραλείπουν να αναφέρουν οι τιμητές του καθεστώτος, είναι η διεθνής κατάσταση. Ξέρετε σε πόσες χώρες της Ευρώπης υπήρχαν δικτατορικά – αντικοινοβουλευτικά καθεστώτα στη διάρκεια του Μεσοπολέμου; Ορίστε μία πρόχειρη λίστα: Ουγγαρία, Βουλγαρία, Ιταλία, Γερμανία, Αυστρία, Ισπανία, Πορτογαλία, Φινλανδία, Τουρκία, Αλβανία, Πολωνία, Ρουμανία, Γιουγκοσλαβία, Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία. Άφησα για το τέλος τη Ρωσία, διότι ζουν ανάμεσά μας κάποιοι που θα υποστηρίξουν ότι το πολίτευμά της εκείνη την εποχή ήταν δημοκρατικό. Σε αυτούς έχω να απευθύνω ένα σύντομο κουίζ: σε πόσες εκλογικές αναμετρήσεις αναδείχθηκε νικητής ο Ιωσήφ Στάλιν και ποιοι πολιτικοί σχηματισμοί ήταν οι αντίπαλοι του ΚΚΣΕ; Με όλα αυτά προσπαθώ να αναδείξω ένα κλασικό και πολύ σοβαρό λάθος που κάνει πολύς κόσμος. Κρίνουν γεγονότα του παρελθόντος χρησιμοποιώντας ως μέτρο το παρόν. Ένα δικτατορικό καθεστώς στην Ευρώπη σήμερα, θα αντιμετωπιστεί από όλους μας ως κάτι το μιαρό, το ανήκουστο. Πριν από 75 χρόνια όμως, ήταν κάτι το συνηθισμένο.

Οπότε, ναι, ο Ιωάννης Μεταξάς ήταν δικτάτορας. Αυτό όμως δεν σημαίνει τίποτε άλλο. Και κυρίως, δεν σημαίνει ότι θα πρόδιδε τη χώρα του ή ότι θα την παρέδιδε αλυσοδεμένη στους ξένους.

Γεγονός 2ο: Ο Ιωάννης Μεταξάς δεν υποστήριζε τον Άξονα.

Παρόλο που υπήρχε ιδεολογική συνάφεια ανάμεσα στο καθεστώς Μεταξά και στα αντίστοιχα των χωρών του Άξονα, ο Έλληνας δικτάτορας δεν συνέχεε την ιδεολογία με την πολιτική. Ήδη από τον Οκτώβριο του 1936, είχε καταγράψει στο προσωπικό του ημερολόγιο την απόφασή του να ταυτίσει τα ελληνικά συμφέροντα με αυτά της Αγγλίας. Αυτό έσπευσε να το κάνει πράξη στα χρόνια που ακολούθησαν, έχοντας βέβαια και τις ευλογίες του βασιλιά Γεωργίου Β΄, ο οποίος διατηρούσε ιδιαίτερα στενές σχέσεις τόσο με τη βασιλική οικογένεια, όσο και με τους κυβερνώντες τη Βρετανία. Το 1938 μάλιστα, η ελληνική κυβέρνηση πρότεινε τη σύναψη αμυντικής συμμαχίας μεταξύ των δύο χωρών, την οποία οι Βρετανοί απέρριψαν. Επισήμως προέβαλαν τη δικαιολογία ότι δεν συνάπτουν συμμαχίες σε καιρό ειρήνης. Ουσιαστικά όμως, φαίνεται πως δεν ήθελαν να επωμιστούν τις ευθύνες και τα βάρη που θα προέκυπταν από τη συμμαχία αυτή, καθώς η φιλική στάση της Ελλάδας απέναντί τους θεωρούταν δεδομένη. Οι Βρετανοί πολιτικοί και διπλωμάτες από τη μεριά τους, θεωρούσαν τον Μεταξά πολιτικό ρεαλιστή και μετά τους αρχικούς τους δισταγμούς, οι οποίοι οφείλονταν στον εκπεφρασμένο του θαυμασμό προς το γερμανικό καθεστώς και τα επιτεύγματά του, συνεργάστηκαν μαζί του χωρίς κανένα πρόβλημα.

Αντιθέτως, οι σχέσεις με το χιτλερικό καθεστώς ήταν περιορισμένες στον οικονομικό τομέα, καθώς υπήρχε μεγάλος όγκος εξαγωγής αγροτικών προϊόντων – κυρίως καπνού – προς τη Γερμανία. Τα σχετικά ψυχρά αισθήματα βέβαια ήταν αμοιβαία, αφού οι Γερμανοί σε καμία περίπτωση δεν παρείχαν τη στήριξη που θα περίμενε κανείς προς ένα “αδελφό” καθεστώς. Αυτό όμως είναι απολύτως φυσιολογικό, αφού κάτι τέτοιο θα ερχόταν σε αντίθεση με τα συμφέροντα του πλέον σημαντικού συμμάχου τους, της Ιταλίας, οι επεκτατικές βλέψεις της οποίας είχαν καταστεί ξεκάθαρες.

Οπότε, όχι, ο Ιωάννης Μεταξάς σε καμία περίπτωση δεν υποστήριζε τον Άξονα. Μπορεί το καθεστώς του να ήταν ιδεολογικά συγγενές με αυτά της Ιταλίας και της Γερμανίας, αλλά ο ίδιος είχε κατανοήσει εξ αρχής πως το συμφέρον της Ελλάδας ήταν η σύμπραξη με τη Βρετανία και προς την κατεύθυνση αυτή κινήθηκε από την πρώτη μέρα που κατέλαβε την εξουσία.

Γεγονός 3ο: Ο Ιωάννης Μεταξάς δεν φοβόταν το λαό.

Ακόμα κι αν βασιστούμε μόνο στη λογική, είναι παράλογο να αποδίδεται στον ίδιο άνθρωπο από τη μία, περιφρόνηση της δημοκρατίας και των βασικών ελευθεριών και δικαιωμάτων που αυτή εγγυάται στους πολίτες και από την άλλη, φόβος απέναντι στη θέληση ή την οργή του λαού. Αυτά τα δύο είναι αλληλοαναιρούμενα.

Πάμε όμως να δούμε και τα γεγονότα. Το καθεστώς Μεταξά ήταν αρτιότατα οργανωμένο όσο αφορά την καταστολή της οποιασδήποτε αντίδρασης από μέρους του λαού. Αιματοκύλησε – ως νόμιμος ακόμα πρωθυπουργός – την εργατική εξέγερση στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1936. Κήρυξε παράνομες όλες τις απεργίες – μάλιστα, η γενική απεργία που είχε εξαγγελθεί για τις 5 Αυγούστου 1936 χρησίμευσε ως πρόσχημα για την επιβολή της δικτατορίας. Επέβαλε αυστηρότατη λογοκρισία στον τύπο, θεσπίζοντας μάλιστα άγριες ποινές για όποιον υπαινισσόταν ότι… υπάρχει λογοκρισία! Κρατικοποίησε τη ΓΣΕΕ και έθεσε υπό τον έλεγχο του κράτους κάθε συνδικαλιστική κίνηση. Συνέχισε την πολιτική του Βενιζέλου (το περίφημο “ιδιώνυμον”) απέναντι στους κομμουνιστές, συλλαμβάνοντας κι εξορίζοντας όλα τα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ. Επιφύλαξε την ίδια τύχη στους ηγέτες των υπόλοιπων κομμάτων, όταν αυτοί αντέδρασαν κατά του καθεστώτος. Παρένθεση: όταν λέμε “αντέδρασαν”, μην πάει ο νους σας στο κακό! Ένα διάβημα έκαναν οι άνθρωποι προς το βασιλιά, ζητώντας του να αφαιρέσει την εξουσία από τον Μεταξά και να την αναθέσει στους ίδιους, με την υπόσχεση μάλιστα ότι θα ακολουθήσουν την ίδια ουσιαστικά πολιτική με τον δικτάτορα. Κλείνει η παρένθεση. Η δράση και οι βάναυσες μέθοδοι της μυστικής (αλλά και της… κανονικής) αστυνομίας του διαβόητου υφυπουργού Ασφαλείας Κωνσταντίνου Μανιαδάκη, εξασφάλιζαν τον πλήρη έλεγχο και την άμεση καταστολή των λαϊκών ελευθεριών, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για αντίδραση ενάντια στο καθεστώς. Και, φυσικά, ας μην ξεχνάμε ότι ο Μεταξάς, ως πρώην στρατιωτικός και διαθέτοντας την υποστήριξη του παλατιού, είχε υπό τον απόλυτο έλεγχό του το στρατό.

Οπότε, όχι, ο Ιωάννης Μεταξάς δεν φοβόταν τη λαϊκή αντίδραση, διότι απλούστατα είχε λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα που καθιστούσαν κάθε αντίδραση εναντίον του ασυντόνιστη, μεμονωμένη και γι αυτό καταδικασμένη σε αποτυχία.

Γεγονός 4ο: Ο ελληνικός στρατός δεν ήταν ανέτοιμος.

Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 καταβλήθηκαν σοβαρές προσπάθειες για την καλή οργάνωση και προπαρασκευή του στρατού. Έγινε εκτεταμένη διοικητική αναδιάρθρωσή του. Εκπονήθηκαν σχέδια που προέβλεπαν την αντίδραση σε περίπτωση επίθεσης από Ιταλία και Βουλγαρία και μάλιστα με τα χειρότερα δυνατά σενάρια από πλευράς διεθνούς συγκυρίας. Οργανώθηκε με κάθε λεπτομέρεια η επιστράτευση και εφαρμόστηκε μερικώς και με άκρα μυστικότητα πολύ πριν από τον Οκτώβριο του 1940. Έγιναν μεγάλες παραγγελίες σε πολεμικό υλικό, αν και σημαντικό μέρος των παραγγελιών αυτών (ιδίως σε βαρέα όπλα και αεροπλάνα) δεν εκτελέστηκε λόγω της έναρξης του Β΄ Παγκόσμιου. Αναπτύχθηκε με την ενίσχυση και την εποπτεία του κράτους η εγχώρια βιομηχανία κατασκευής πυρομαχικών. Βελτιώθηκε η εκπαίδευση του στρατού με τη διενέργεια τακτικών ασκήσεων και την πρακτική εκπαίδευση των αξιωματικών στις μονάδες τους. Οχυρώθηκε η μεθόριος με τη Βουλγαρία με την κατασκευή μόνιμων έργων – η περίφημη “γραμμή Μεταξά” – ενώ μετά την κατάληψη της Αλβανίας από τους Ιταλούς καταβλήθηκαν προσπάθειες για αμυντική οργάνωση και της ελληνοαλβανικής μεθορίου.

Επομένως: ο ελληνικός στρατός που (φυσιολογικά) υστερούσε του ιταλικού σε αριθμούς και εξοπλισμό, κατάφερε να δώσει στο συμμαχικό στρατόπεδο τις πρώτες του νίκες, ακριβώς επειδή ήταν άριστα προετοιμασμένος για να αντιμετωπίσει την ιταλική επίθεση.

Γεγονός 5ο: Το ΟΧΙ ήταν μία πολιτική απόφαση.

Φτάνοντας στο “δια ταύτα” πρέπει να γυρίσουμε πίσω στα χαράματα της 28ης Οκτωβρίου 1940. Όταν ο πρέσβης της Ιταλίας Εμμανουέλε Γκράτσι παρέδωσε το τελεσίγραφο της κυβέρνησής του στον Ιωάννη Μεταξά, ο δικτάτορας απλώς ανακοίνωσε και επίσημα μία απόφαση ειλημμένη από καιρό. Τα ιστορικά γεγονότα που εκτέθηκαν παραπάνω, μαρτυρούν πως η Ελλάδα δεν βρέθηκε προ απροόπτου εκείνη την ιστορική στιγμή. Η δικτατορική κυβέρνηση Μεταξά είχε προβλέψει το ενδεχόμενο αυτό, είχε κάνει ό,τι ήταν δυνατό για να το αποτρέψει – τηρώντας ουδετερότητα παρά τις επανειλημμένες ιταλικές προκλήσεις – αλλά και είχε προετοιμάσει κατάλληλα τη χώρα για να το αντιμετωπίσει. Το “όχι”, ή για να είμαστε πιο ακριβείς το “alors c’est la guerre” (λοιπόν, έχουμε πόλεμο) που ξεστόμισε ο Μεταξάς δεν ήταν μία κορώνα πατριωτικής έξαρσης, αλλά μία πολιτική επιλογή. Την επιλογή αυτή, στηριγμένη στα γεγονότα και τις συγκυρίες της εποχής και βασισμένη στο συμφέρον της χώρας, την έκανε προσωπικά ο δικτάτορας. Είναι όμως γεγονός ότι επρόκειτο για μία επιλογή που ήταν απόλυτα συντονισμένη με το “θυμικό” του λαού, ο οποίος, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, στάθηκε στο πλευρό της κυβέρνησής του σε κλίμα πρωτοφανούς ομοψυχίας. Αυτός άλλωστε ήταν και ο λόγος που στα βουνά της Ηπείρου γράφτηκαν με το αίμα του λαού νέες σελίδες δόξας στην ελληνική ιστορία. Αν δεν υπήρχε αυτή η απόλυτη ταύτιση λαού και κράτους τη δεδομένη στιγμή, η Ιστορία σίγουρα θα είχε γραφτεί διαφορετικά.

Επομένως: Ο Ιωάννης Μεταξάς, προσπαθώντας να εξασφαλίσει τα συμφέροντα της χώρας και ζυγίζοντας τις εξελίξεις στο διεθνές επίπεδο, πήρε μία απόφαση, έκανε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για να μπορέσει η Ελλάδα να την υλοποιήσει και την υποστήριξε μέχρι τέλους, γιατί πολύ απλά αυτός είναι ο ρόλος του ηγέτη μιας χώρας – όχι το να κρύβεται πίσω από έωλα δημοψηφίσματα γιατί φοβάται να αναλάβει την ευθύνη των επιλογών του. Μπορεί ο ίδιος να ήταν φασίστας, μπορεί να κυβέρνησε τη χώρα δικτατορικά, αλλά στο συγκεκριμένο ζήτημα κατάφερε να εκφράσει απόλυτα το αίσθημα και τη βούληση των Ελλήνων. Κι αυτοί με τη σειρά τους, τού το ανταπέδωσαν στοιχιζόμενοι απόλυτα πίσω από τη μεγάλη προσπάθεια, προσφέροντας ακόμα και τις ζωές τους – όχι βγάζοντας από τη χώρα δισεκατομμύρια σε ελβετικές τράπεζες.

Το να προσπαθούν κάποιοι να μειώσουν τον Ιωάννη Μεταξά παραποιώντας της Ιστορία, δεν δείχνει τίποτε άλλο πέρα από το πόσο λίγοι και μικροί είναι οι ίδιοι σε σύγκριση μαζί του. Κι αυτό μόνο θλίψη μπορεί να φέρει για τους σημερινούς πολιτικούς μας ηγέτες.

Κωνσταντίνος Κουσαρίδης





Ανάμεσα στο «ναι» και στο «όχι»

3 07 2015

Καλώς ή κακώς, δεν έχει σημασία αυτή τη στιγμή, έχουμε κληθεί σε ένα δημοψήφισμα. Όπως συνηθίζουμε σε όλες τις παρόμοιες περιστάσεις, έχουμε διαιρεθεί σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα και βάλλουμε ο ένας εναντίον  του άλλου, άλλοτε με επιχειρήματα κι άλλοτε με κραυγές. Οι υποστηρικτές του «ναι», με την αμέριστη συνδρομή των ΜΜΕ και των πολιτικών που μέχρι πριν από πέντε μήνες μας κυβερνούσαν, προσπαθούν να πείσουν εαυτούς και αλλήλους ότι οι απόψεις, οι θέσεις τους είναι οι σωστές. Εγώ θα ονομάσω κάποιες από τις θέσεις αυτές «παρανοήσεις» και θα επιχειρήσω να τις εξετάσω από τη δική μου οπτική:

1η παρανόηση: Με το μνημόνιο θα σωθεί η οικονομία της χώρας.

Να ξεκαθαρίσουμε πρώτα ότι με τη λέξη «μνημόνιο» αναφερόμαστε στις συμφωνίες που έχουν υπογράψει οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 2010 μέχρι σήμερα. Είδατε εσείς τα τελευταία 5 χρόνια το παραμικρό δείγμα που να υποστηρίζει την άποψη ότι το μνημόνιο είναι μια επώδυνη μεν, λύση δε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία; Γιατί εγώ είδα την οικονομία μας να βρίσκεται σε μια ύφεση που διαρκώς χειροτερεύει, είδα το ΑΕΠ της χώρας να μειώνεται περίπου κατά 30%, είδα χιλιάδες επιχειρήσεις να κλείνουν, είδα μισθούς και συντάξεις να κουτσουρεύονται, είδα την ανεργία να εκτοξεύεται σε απίθανα ύψη, είδα να μειώνονται τα έσοδα του κράτους από τη φορολογία εξαιτίας όλων των προηγούμενων. Και μετά από όλα αυτά, είδα την τρόικα να ζητάει περισσότερα από τα ίδια και τις κυβερνήσεις μας να λένε «ναι σε όλα».

Αυτός ο φαύλος κύκλος που ζούμε στο πετσί μας εδώ και μια πενταετία θα έπρεπε να είναι αρκετός για να πείσει τους πάντες ότι με αυτά τα μέτρα, με αυτά τα μνημόνια, δεν οδηγούμαστε στην έξοδο από την κρίση. Οδηγούμαστε ίσια στην άβυσσο. Κι αυτό δεν είναι υπόθεση, δεν είναι σενάριο, είναι η πραγματικότητα, έτσι όπως τη ζούμε, πέντε χρόνια τώρα!

Από την άλλη μεριά, οι οπαδοί του «ναι» φοβούνται πως ένα ενδεχόμενο «όχι» στο δημοψήφισμα θα φέρει (!!!) την καταστροφή. Θα βγούμε από το ευρώ, θα εγκαταλείψουμε την ευρωπαϊκή ένωση, θα απομονωθούμε διεθνώς και θα βυθιστούμε στη φτώχεια και την αναρχία. Θα περιορίσω τα σχόλιά μου στους παραπάνω φόβους, στο εξής: όλα αυτά είναι πιθανά σενάρια που βασίζονται σε κάποιες λογικές υποθέσεις. Στην πραγματικότητα, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τις επιπτώσεις που θα έχει το «όχι», ακόμα κι αν (κι αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο «αν») εξαιτίας αυτού του «όχι» οδηγηθούμε σε αποτυχία των διαπραγματεύσεων και σε χρεοκοπία.

2η παρανόηση: Κυριακή ψηφίζουμε, Δευτέρα φεύγουν!

Μάλιστα. Να φύγουν. Και στη θέση τους να έρθουν… ποιοι;

Δυστυχώς, προς μεγάλη μας συμφορά και ατυχία, έχουμε σήμερα μία κυβέρνηση η οποία αντί να σχεδιάζει, να οργανώνεται και να προετοιμάζεται, προσπαθεί να ασκήσει πολιτική με ευχολόγια κι αισιόδοξες προβλέψεις. Μοιάζει με τιμονιέρη που πέταξε στη θάλασσα χάρτες και πυξίδες και οδηγεί το καράβι με δεμένα μάτια. Δυστυχώς, προς μεγάλη μας συμφορά και ατυχία, έχουμε σήμερα μία κυβέρνηση η οποία φάνηκε κατώτερη των περιστάσεων, δείχνοντας με την έως τώρα πορεία της, ότι δεν ήταν έτοιμη να αναλάβει τις ευθύνες της διακυβέρνησης. Και, ναι, δυστυχώς, προς μεγάλη μας συμφορά και ατυχία, αυτή η ανερμάτιστη κυβέρνηση είναι ό,τι καλύτερο διαθέτουμε στο πολιτικό μας γίγνεσθαι σήμερα.

Διαφωνείτε;

Ας δούμε τις εναλλακτικές μας:

Από τη μία μεριά έχουμε το ΚΚΕ και τη Χρυσή Αυγή. Δύο κόμματα δηλαδή, τα οποία προτείνουν ως λύση, την έξοδό μας από την Ευρώπη και την απόπειρα ανάκαμψης της οικονομίας μας με μοναδικό στήριγμα τις δικές μας δυνάμεις. Το μόνο πράγμα που «ξεχνάνε» να αναφέρουν αμφότεροι, είναι ότι για να έχουν τα σχέδιά τους έστω και την παραμικρή πιθανότητα επιτυχίας, θα πρέπει το 100% των Ελλήνων πολιτών να στέκεται στο πλευρό τους, στηρίζοντάς τους, συμφωνώντας με όλα όσα λένε και κάνουν, χωρίς αντίλογο, δίχως αμφισβήτηση. Όποιοι βρουν πώς ονομάζουμε τα πολιτεύματα στα οποία ο λαός συμμορφώνεται απόλυτα με τις θέσεις της κυβέρνησής του, κερδίζουν παγωτό…

Από την άλλη έχουμε την «τρόικα εσωτερικού», όπως (πετυχημένα κατά τη γνώμη μου) χαρακτηρίζονται η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι. Ας ξεκινήσω από το τελευταίο. Ακόμα κι αν δεν είναι (όπως πολλοί πιστεύουν) ένα μόρφωμα που δημιουργήθηκε από μεγαλοεπιχειρηματίες μόνο και μόνο για να μην εκτοξευθούν τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ, στην καλύτερη περίπτωση είναι εξίσου ανερμάτιστο κι ανέτοιμο  να αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας. Έχει όμως κι ένα επιπλέον κουσούρι: τάσσεται αναφανδόν υπέρ του μνημονίου. Αν δεν καταλαβαίνετε για ποιο λόγο αυτό είναι κουσούρι, γυρίστε στην αρχή του κειμένου και ξαναδιαβάστε το κομμάτι που επιγράφεται: «1η παρανόηση».

Μας μένουν λοιπόν τα δύο «μεγάλα» κόμματα της μεταπολίτευσης. Δεν σταθώ στη σωρεία των παρανοϊκών πολιτικών επιλογών τους που μας οδήγησαν εδώ που βρισκόμαστε σήμερα. Αφήνω την απόδοση των ευθυνών για κάποια άλλη στιγμή. Θα σταθώ όμως στο τελευταίο εξάμηνο της συγκυβέρνησής τους, πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου. Στην περίοδο δηλαδή μετά τις ευρωεκλογές, όταν αντιλήφθηκαν και οι ίδιοι ότι οι καρεκλίτσες τους έτριζαν και πήραν μια απόφαση που ξεχειλίζει από φιλοπατρία και υπευθυνότητα. Σταμάτησαν να εφαρμόζουν τα μνημόνια που οι ίδιοι είχαν υπογράψει, αυτά τα οποία με τόσο σθένος υποστηρίζουνε σήμερα, και αναβίωσαν το αλήστου μνήμης σύνθημα: «Τσοβόλα δώσ’ τα όλα!». Ήταν σίγουροι ότι με αυτή την πρακτική η χώρα, όχι η κυβέρνηση, θα αποτύγχανε στην αξιολόγηση που την περίμενε το Φθινόπωρο, η πιστοληπτική της ικανότητα θα μειωνόταν και η επόμενη κυβέρνηση, έχοντας να αντιμετωπίσει μια ακόμα δυσκολότερη κατάσταση θα τα θαλάσσωνε, οδηγώντας τη χώρα σε ακόμα χειρότερη κρίση, ώστε να μπορέσουν να εμφανιστούν μετά αυτοί ως «σωτήρες» του έθνους!!!

Αν μετά από αυτό επιμένετε πως μια κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-Ποτάμι θα είναι καλύτερη από τη σημερινή, παρακαλείστε να περάσετε από την οδό Λαγκαδά στη Θεσσαλονίκη, ή από το Δαφνί στην Αθήνα και να ζητήσετε βοήθεια από επαγγελματίες.

3η παρανόηση: Μένουμε Ευρώπη

Οι μόνοι που διαφωνούν σε αυτό, είναι τα κομματικά στελέχη του ΚΚΕ! Υπάρχει όμως ένα βασικό ερώτημα που καλούνται να αναλογιστούν όλοι, όχι μόνο οι Έλληνες, υποστηρικτές της ευρωπαϊκής προοπτικής: Ποια Ευρώπη; Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα οικοδόμημα που στηρίχθηκε σε ορισμένες θεμελιώδεις αξίες: δημοκρατία, συνεργασία, ισότητα, αλληλοσεβασμός. Αντιγράφω εδώ ένα απόσπασμα από άρθρο του Ν. Χατζηνικολάου με τίτλο: Να αποφύγουμε την περιπέτεια:

«Και βέβαια αυτή η εξαιρετικά επιθετική συμπεριφορά της τρόικας δημιουργεί την αίσθηση ότι στη σημερινή Ευρώπη υπάρχει σοβαρό έλλειμμα δημοκρατίας. Τι νόημα έχουν, αλήθεια, οι εκλογές σε ένα κράτος-μέλος της Ε.Ε. όταν το αποτέλεσμά τους δεν γίνεται σεβαστό ούτε κατ’ ελάχιστον και η νέα κυβέρνηση εξαναγκάζεται υπό το κράτος στυγνού εκβιασμού να εφαρμόσει την ίδια πολιτική με τις προηγούμενες; Μπορεί η Ευρώπη του ανθρωπισμού και της δημοκρατίας, η Ευρώπη του πολιτισμού και της ανοχής στη διαφορετικότητα, να εκδικείται την αντίθετη άποψη και να τιμωρεί μια ολόκληρη κοινωνία για τις πολιτικές της επιλογές και προτιμήσεις; Είναι άραγε αυτή η Ευρώπη που οραματίστηκαν ο Ρομπέρ Σουμάν και ο Ζαν Μονέ, αλλά και ο Κόνραντ Αντενάουερ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο Αλτσίντε ντε Γκάσπερι; Ή μήπως είναι απλώς το αποκρουστικό εξάμβλωμα μιας γερμανικής Ευρώπης, υποταγμένης στα συμφέροντα των κερδοσκόπων των αγορών και στις πολιτικές φιλοδοξίες των ολίγιστων σημερινών ηγετών της;»

Θα προσθέσω μόνο πως αυτή την Ευρώπη δεν τη θέλουν ούτε οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι. Γι αυτό και η καγκελάριος Μέρκελ και άλλα μέλη της κυβέρνησής της δέχτηκαν σκληρή κριτική από τους συμπατριώτες τους μέσα στο γερμανικό κοινοβούλιο για τη στάση τους απέναντι στην Ελλάδα και τις επιχειρούμενες παρεμβάσεις στο δημοψήφισμα.

Όσο για την απειλή της εξόδου μας από το ευρώ και την ΕΕ, η συντριπτική πλειοψηφία αυτών που την ξεστομίζουν δεν ξέρουν ούτε αν, ούτε πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί κάτι τέτοιο, ενώ την ίδια στιγμή πληθαίνουν οι φωνές των ευρωπαίων αξιωματούχων που αποσυνδέουν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος με το μέλλον της χώρας στην Ευρώπη.

Ας συνοψίσουμε λοιπόν τα παραπάνω:

Με το «ναι» εξασφαλίζουμε την οικονομική καταστροφή της Ελλάδας, την οποία συνεπάγονται τα μέτρα των συγκεκριμένων μνημονίων.

Με το «όχι» διεκδικούμε τις – όποιες – πιθανότητές μας για μια διαφορετική συμφωνία (ένα άλλο μνημόνιο ουσιαστικά), η οποία θα μας δίνει προοπτικές εξόδου από το τέλμα.

Με το «ναι» διώχνουμε μια κυβέρνηση που δεν εμπνέει εμπιστοσύνη στους πολίτες, μια κυβέρνηση που στους πέντε μήνες που έχει την εξουσία κατάφερε να κάνει ακόμα χειρότερη την εικόνα της χώρας στους ευρωπαίους εταίρους.

Με το «όχι» κρατάμε μακριά από την εξουσία τα διεφθαρμένα λαμόγια που όχι μόνο έφεραν τη χώρα στη σημερινή της κατάσταση, αλλά και τα οποία δεν δίστασαν (ακόμα και σε αυτή την κατάσταση), να της δώσουν ακόμα μια ώθηση προς το γκρεμό, προκειμένου να προστατέψουν το κόμμα και την καρέκλα τους.

Με το «ναι» μένουμε σε μια Ευρώπη που εξουσιάζεται από τεχνοκράτες με μοναδικό στόχο την προστασία των συμφερόντων της χώρας ή της κοινωνικής τάξης, ή των φίλων και συγγενών τους.

Με το «όχι» μένουμε σε μια Ευρώπη, οι πολίτες της οποίας ζητούν από την ΕΕ να θυμηθεί τις αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε και να αφήσει αυτές να υπαγορεύουν την πορεία της, προστατεύοντας το μέλλον της Ένωσης συνολικά και όχι ορισμένων μόνο μελών της.

Συμφωνώ πως το «όχι» είναι μια επιλογή υψηλού ρίσκου, ιδίως από τη στιγμή που η κυβέρνηση, εγκληματικά και ανεύθυνα, αρνείται να ενημερώσει για το πώς θα χειριστούμε ως χώρα μία ενδεχόμενη αρνητική εξέλιξη της κατάστασης. Από την άλλη, το «ναι» είναι είναι μια επιλογή που περικλείει τη βεβαιότητα ότι η σημερινή μας κατάντια όχι απλά θα συνεχιστεί, αλλά θα χειροτερεύσει.

03α

Κωνσταντίνος Κουσαρίδης





Το ποτάμι της γειτονιάς μας: Ανθεμούντας

29 03 2015

Αν ρωτήσεις (ακόμα και κάποιον ντόπιο) ποια και πού είναι τα ποτάμια που βρίσκονται κοντά στη Θεσσαλονίκη, η απάντηση θα έρθει φυσιολογικά και αβίαστα: Γαλλικός, Αξιός, Λουδίας, Αλιάκμονας και όλα βρίσκονται δυτικά από την πόλη. Αν ρωτήσεις όμως ποιο ποτάμι βρίσκεται από την ανατολική μεριά της, η απάντηση θα είναι αμήχανη σιωπή, ή η διαβεβαίωση ότι εκεί δεν υπάρχει ποτάμι. Εν μέρει βέβαια θα είναι σωστή, καθώς ο Ανθεμούντας έχει συνταξιοδοτηθεί από ποταμός εδώ και λίγες δεκαετίες κι έχει μετατραπεί σε χείμαρρο. Μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα όμως, η αρχαία κοίτη κατέβαζε ακόμα τα – λίγα έστω – νερά από την κοιλάδα της Γαλάτιστας και συναντούσε το ΘερμαΪκό δίπλα στο αεροδρόμιο, σχηματίζοντας βάλτο (ή λιμνοθάλασσα) στην περιοχή της Γεωργικής Σχολής.

Όπως τόσα άλλα τοπωνύμια στην περιοχή μας, έτσι και αυτό του Ανθεμούντα έχει αρχαιοελληνική καταγωγή. Η Ανθεμούς  ήταν μια πανέμορφη περιοχή (αν το σκεφτείτε λίγο, είναι εύκολο να κάνετε τον συνειρμό Ανθεμούς – λουλουδοστόλιστη) στα νοτιοδυτικά της αρχαίας Μυγδονίας, η οποία με τη σειρά της αντιστοιχεί περίπου στο σημερινό νομό Θεσσαλονίκης. Γεωγραφικά, η κοιλάδα του Ανθεμούντα εξακολουθεί να ορίζεται από την οροσειρά του Κισσού (Χορτιάτης) στα βόρεια και τα πολύ χαμηλότερα υψώματα του Κάλαυρου στα νότια. Αν αναρωτιέστε πού είναι αυτά, μπορώ να σας βοηθήσω λέγοντας ότι στα ριζά τους βρίσκονται οι Ταγαράδες, η Αγία Παρασκευή, η Σουρωτή, ο Άγιος Αντώνιος και το Μονοπήγαδο. Ξεκινώντας από τα ανατολικά, μεταξύ Γαλάτιστας και Βάβδου, η κοιλάδα ανοίγεται προς τα βορειοδυτικά για να φτάσει στο Θερμαϊκό, έχοντας στο βόρειο άκρο της την Καλαμαριά και στο νότιο την Περαία. 06 10 01Στην ελληνική μυθολογία, ο Ανθεμούντας έχει μια θεσούλα μέσα στους άθλους του Ηρακλέους (βεβαίως – βεβαίως). Βλέπετε, σύμφωνα με μία εκδοχή του μύθου, εδώ ήταν που πρόλαβε τον ήρωα ο τρικέφαλος (ή τρισώματος) γίγαντας Γηρυόνης, προκειμένου να πάρει πίσω τα βόδια που τού είχε αρπάξει ο Ηρακλής. Αντί για βόδια όμως, άρπαξε ένα βέλος, από εκείνα που ήταν βουτηγμένα στο φαρμάκι της Ύδρας και ο μεν Γηρυόνης πήγε άκλαυτος, ο δε Ηρακλής πήγε τα βόδια στον Ευρυσθέα και ζήσαν αυτοί καλά…

Ανθρώπινες εγκαταστάσεις υπάρχουν από την προϊστορική ακόμα εποχή, ενώ η – συνώνυμη με το ποτάμι – πόλη Ανθεμούς, αποτέλεσε μήλον της έριδος μεταξύ Αθηναίων και Μακεδόνων, μέχρι που ο Φίλιππος Β΄ την ενέταξε οριστικά στο μακεδονικό βασίλειο το 355 π.Χ. Η ακριβής τοποθεσία της δεν έχει εντοπιστεί ακόμα, ωστόσο σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας, μάλλον βρισκόταν στην περιοχή της Αγίας Αναστασίας, κάπου μεταξύ Βασιλικών και Γαλάτιστας. Η κοιλάδα του Ανθεμούντα πρέπει να ήταν πλούσια και πολυάνθρωπη, αφού στο ιππικό των Εταίρων του Μεγάλου Αλεξάνδρου υπήρχε ολόκληρη ίλη από εκεί, η Ανθεμουσία. Πιθανολογείται δε, πως εταίροι της εν λόγω ίλης έμειναν μόνιμα σε μια πόλη της επαρχίας Οσροηνής στη Μεσοποταμία, την οποία και μετονόμασαν σε «Ανθεμουσιάδα».

νόμισμα της Ανθεμουσιάδος επί εποχής Καρακάλλα (198-217μ.Χ.) με την Τύχη

Νομίσματα της Ανθεμουσιάδος επί εποχής Καρακάλλα (198-217μ.Χ.)07

Λίγο πιο πάνω από τις όχθες του ποταμού αναβλύζει από αρχαιοτάτων χρόνων το περίφημο μεταλλικό νερό της Σουρωτής,  το πρώτο που εμφιαλώθηκε στην Ελλάδα, από Γάλλους στρατιωτικούς το 1916. Ενώ όμως οι πηγές της Σουρωτής παραμένουν «ζωντανές», αυτές του Ανθεμούντα έχουν πλέον στερέψει. Η αποψίλωση του δάσους που υπήρχε στην περιοχή μπορεί να έδωσε περισσότερα χωράφια για καλλιέργεια, αλλά είχε ως συνέπεια τη «θανάτωση» του ποταμού. Πλέον το μόνο που έχει απομείνει από τον Ανθεμούντα είναι η ξεραμένη αρχαία κοίτη, η οποία εξακολουθεί να δείχνει τη φιδογυριστή διαδρομή που ακολουθούσαν τα νερά του. Κάθε φορά που βρέχει μαζεύει και λίγη υγρασία, ίσα – ίσα για να ξεπλένει τα κάθε λογής σκουπίδια που πετάνε διάφοροι περήφανοι ελληναράδες μέσα στο ρέμα. Οι δε τοπικές αρχές, θυμούνται τον Ανθεμούντα μόνο όταν πρόκειται να… μαλώσουν για το ποιανού αρμοδιότητα είναι να καθαρίσει την κοίτη από τις φερτές ύλες, ενώ οι υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης τον αποφεύγουν όπως ο διάολος το λιβάνι, αφού για να γίνουν έργα στην κλίμακα και τη σοβαρότητα που απαιτεί η κατάσταση, χρειάζονται λεφτά που… δεν υπάρχουν. Αυτό το τελευταίο είναι ενδεικτικό του πόσο σημαντικός παραμένει ακόμα και σήμερα ο Ανθεμούντας. Γιατί μπορεί η κοίτη του να είναι ξεραμένη, όταν όμως πιάνουν δυνατές βροχές, ο ποταμός θυμάται τα περασμένα του μεγαλεία, γεμίζει, φουσκώνει και παρασέρνει ό,τι βρει μπροστά του.

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν τραβήχτηκαν στις 10 Δεκεμβρίου 2014, όταν μετά από πολλές μέρες έντονων βροχοπτώσεων το ποτάμι «αναστήθηκε», έστω πρόσκαιρα, και μας χάρισε μια εικόνα του παλιού του εαυτού, ενώ δίπλα τους μπορείτε να πάρετε μια γεύση από τη συνηθισμένη κατάσταση του Ανθεμούντα σήμερα.

. 07 SAM_1731_resize08 SAM_1735_resize09SAM_1734_resize

Κωνσταντίνος Κουσαρίδης





Σαν την αλήθεια δεν έχει…

8 01 2015

Με αφορμή ένα post που παρέπεμπε στην εκλογική/διαφημιστική καμπάνια της ΝΔ με τίτλο «λέμε την αλήθεια», αντιγράφω εδώ μία από τις πιο ρεαλιστικές περιγραφές του ελληνικού κοινοβουλίου που έχω συναντήσει ποτέ…

01

O Θεός βλέπει το πρόβλημα της Ελλάδας και τον κίνδυνο να καταστραφεί η ιστορική αυτή χώρα και αποφασίζει να κάνει άμεση παρέμβαση.

Κατεβαίνει στη Βουλή των Ελλήνων και μεταξύ των άλλων λέει τα εξής: «Ακούστε, αποφάσισα να σας χαρίσω όλο το χρέος και να πριμοδοτήσω τη χώρα με άλλα τόσα ευρώ, ώστε να αναπτυχθεί και να μεγαλουργήσει. Επίσης, αποφάσισα να λύσω τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το σκοπιανό και το αλβανικό ζήτημα και εφεξής οι λαοί αυτοί θα ζούνε σε απόλυτη αρμονία μαζί σας. Τέλος, θα ενωθεί η Κύπρος με την Ελλάδα, θα σας υποδείξω συγκεκριμένα μέρη όπου θα βγάλετε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πολύτιμα μέταλλα και χαρίζω όλα τα δάνεια των Ελλήνων προς τις τράπεζές τους!».

Στο άκουσμα όλων αυτών το ελληνικό κοινοβούλιο σείεται από ιαχές, χειροκροτήματα και αγκαλιάσματα όλων των παρατάξεων. Ο Θεός όμως τους κάνει νεύμα να καθίσουν κάτω και τους λέει: «Μισό λεπτό, ακούστε και το τελευταίο: θέλω από εσάς όμως να κάνετε και μια μικρή, ελάχιστη παραχώρηση σε όλα αυτά που δίνω στη χώρα που αγαπάτε».

Οι βουλευτές ωρύονται από τα έδρανα ενθαρρύνοντας τον Θεό να συνεχίσει. Αυτός λέει: «Θα ήθελα, όσοι έχουν εκλεγεί την τελευταία 20ετία να φύγουν και να μην βάλουν ποτέ ξανά υποψηφιότητα για κυβερνητική θέση».

Η Βουλή παγώνει και οι βουλευτές αποσύρονται για να το σκεφτούν. Σε δύο ώρες εκδίδονται πύρινες ανακοινώσεις από τα κόμματα που καταγγέλλουν την επέμβαση ξένου παράγοντα και την προώθηση εκβιαστικών διλημμάτων για την υποδούλωση της χώρας και του λαού της, ενώ πολλά κανάλια μιλούν για θεσμική εκτροπή από την απρόκλητη και θρασεία επέμβαση του Θεού στο εσωτερικό μιας ανεξάρτητης δημοκρατίας…

για την αντιγραφή

Κωνσταντίνος Κουσαρίδης





Αμφί…πολα σενάρια

14 08 2014

Χαμός γίνεται τις τελευταίες μέρες με τον τύμβο που βρίσκεται στην τοποθεσία Καστά κοντά στην Αμφίπολη. Επισκέψεις επισήμων, μεγάλη δημοσιότητα, θεωρίες που δίνουν και παίρνουν. Τα μοναδικά δεδομένα που έχουν ανακοινωθεί ως τώρα αναφέρουν έναν τύμβο εντυπωσιακού μεγέθους, ο οποίος τοποθετείται χρονολογικά στις αρχές του 4ου προχριστιανικού αιώνα (325-300 π.Χ.) Φρονίμως ποιούσα η υπεύθυνη αρχαιολόγος δεν λέει πολλά – πολλά, δεν προβαίνει σε θεωρίες, χρησμούς και μαντείες, αλλά συστήνει υπομονή μέχρι να φτάσει η σκαπάνη στον αντικειμενικό της στόχο και να υπάρχουν επιστημονικώς ορθά, ανακοινώσιμα συμπεράσματα. Φυσικά δεν υπήρχε η παραμικρή πιθανότητα να εισακουστεί η επιστήμων από τους παντογνώστες σεναριογράφους, οι οποίοι γράφουν ή λένε το μακρύ και το κοντό τους, βασιζόμενοι στο αλάνθαστο ρητό: «όσο μεγαλύτερη κοτσάνα πεις, τόσο μεγαλύτερη προσοχή θα τραβήξεις».

Ας εξετάσουμε λοιπόν μερικά τέτοια σενάρια, βασιζόμενοι στην Ιστορία (κατά κύριο λόγο), αλλά και στη λογική.

Σενάριο 1ο: Μέγας Μέγας ΑλέξανδροςΑλέξανδρος

(αδύνατο;)

Προσωπικά θεωρώ απίθανο, αλλά δεν μπορώ και να αποκλείσω οριστικά το ενδεχόμενο ο τύμβος να ανήκει σε αυτόν. Οι μαρτυρίες που έχουμε στα χέρια μας σήμερα, περιγράφουν μια εντυπωσιακή πομπή που μετέφερε το σώμα του Αλέξανδρου από τη Βαβυλώνα, όπου εξέπνευσε, στη Μακεδονία (ή στην Αίγυπτο – οι πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα ως προς αυτό). Κάπου κοντά στη σημερινή Συρία ο Πτολεμαίος επενέβη και οδήγησε το νεκρό στη Μέμφιδα (σημερινό Κάιρο) και αργότερα στην Αλεξάνδρεια. Ιστορικές πηγές μάλιστα, περιγράφουν επισκέψεις του Ιούλιου Καίσαρα, αλλά και του Οκταβιανού στον τάφο του Μακεδόνα βασιλιά. Οι αναφορές όμως για τον τάφο σταματούν τον 4ο μ.Χ. αιώνα και το γεγονός ότι την ίδια εποχή οι πιστοί του Θεού της Αγάπης ξεχύθηκαν στους δρόμους της πόλης καταστρέφοντας όποιο ειδωλολατρικό μνημείο βρήκαν μπροστά τους, μάλλον δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως συμπτωματικό. Είναι λοιπόν δυνατό να ανατραπούν όλες αυτές οι μαρτυρίες που τοποθετούν τον τάφο του Αλέξανδρου στην Αίγυπτο; Η απάντηση έρχεται αβίαστα: είναι και παραείναι. Υπάρχουν περιπτώσεις που η αρχαιολογική σκαπάνη ανέτρεψε πληροφορίες που μέχρι τη στιγμή της ανακάλυψης θεωρούνταν από σίγουρες μέχρι ακλόνητες. Αν τελικά (και πρόκειται για ένα μυθικών διαστάσεων «αν») αποδειχθεί ότι πρόκειται για τον τάφο του Αλέξανδρου, θα έχουμε ζήσει τη σημαντικότερη αρχαιολογική ανακάλυψη στον πλανήτη για τον 21ο αιώνα. Εκτός αν στα επόμενα 86 χρόνια φέρει κάποιος στην επιφάνεια τη χαμένη Ατλαντίδα.

Υ.Γ. Σε όποιον ρωτήσει: «τι σχέση έχει ο Αλέξανδρος με την Αμφίπολη;» απαντήστε: «από εκεί ξεκίνησε ο στόλος του για την κατάκτηση της Περσικής αυτοκρατορίας».

 

Ρούμπενς: Ο Αλέξανδρος στέφει τη ΡωξάνηΣενάριο 2ο: Ρωξάνη & Αλέξανδρος Δ΄

(πέραν πάσης λογικής)

Ο Οξυάρτης, ένας πολέμαρχος της Σογδιανής (καλύπτει εδάφη των σημερινών Ουζμπεκιστάν και Τατζικιστάν), επάνδρωσε  την Άορνο Πέτρα προκειμένου να σταματήσει την προέλαση των Μακεδόνων στα εδάφη του. Θεωρούσε ότι το κάστρο αυτό ήταν απόρθητο γι’ αυτό και ασφάλισε εκεί μέσα την ίδια του την οικογένεια. Όταν ο Αλέξανδρος κατέλαβε (με την πρώτη ιστορικά καταγεγραμμένη επιχείρηση αλπινιστών) το φρούριο, παντρεύτηκε την κόρη του Οξυάρτη, Ρωξάνη, και την πήρε μαζί του. Το 323 π.Χ., όταν ο Αλέξανδρος ήταν ετοιμοθάνατος, η Ρωξάνη ήταν έγκυος. Γυναίκα και παιδί μετέβησαν στη Μακεδονία πιθανόν το 321 π.Χ. και τέθηκαν υπό την προστασία της πεθεράς Ολυμπιάδας, όπου θα παρέμεναν μέχρι ο νεαρός Αλέξανδρος Δ΄ να ενηλικιωθεί και στεφθεί βασιλιάς της Μακεδονίας. Κάτι τέτοιο δεν έγινε ποτέ, αφού μπήκε στη μέση ο Κάσσανδρος, ο οποίος από το 318 π.Χ. είχε το βασίλειο της Μακεδονίας υπό την εξουσία του και τον τίτλο του αντιβασιλιά. Πιο συγκεκριμένα, το 316 π.Χ. εκτέλεσε την Ολυμπιάδα για εκδικηθεί το θάνατο του αδελφού του, Νικάνορα, τον οποίο εκείνη είχε δολοφονήσει. Ρωξάνη και Αλέξανδρος εξορίστηκαν στην Αμφίπολη, όπου δολοφονήθηκαν το 310 π.Χ. για να ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι νόμιμοι διάδοχοι του θρόνου, προκειμένου να τον κρατήσει ο Κάσσανδρος για πάρτη του. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, τα οστά της γυναίκας και του γιου του Μ. Αλέξανδρου όχι μόνο δεν τάφηκαν όπως άρμοζε στη «θέση» τους, αλλά κρύφτηκαν, ή διασκορπίστηκαν. Ακόμα όμως κι αν ο Κάσσανδρος σεβάστηκε κι έθαψε τα δύο θύματά του, θεωρώ εντελώς παράλογο να μπήκε στον κόπο και τα έξοδα για την ανέγερση ενός τόσο εντυπωσιακού τάφου. Από την άλλη βέβαια, αν ψάξουμε λιγάκι την Ιστορία θα βρούμε τόσους παραλογισμούς, που θα αρχίσουμε να αμφιβάλλουμε για τη λογική μας.

 

ΚάσσανδροςΣενάριο 3ο: Κάσσανδρος

(εκτός τόπου, εντός χρόνου)

Όταν ο Αλέξανδρος ξεκίνησε για την κατάκτηση της Περσικής αυτοκρατορίας, όρισε τον Αντίπατρο (τον πλέον έμπιστο και ικανότερο στρατηγό του Φίλιππου Β΄) αντιβασιλιά της Μακεδονίας, πήρε όμως μαζί του την εκστρατεία τον πρωτότοκο γιο του, Κάσσανδρο. Μετά το θάνατο του Αλέξανδρου, ο Κάσσανδρος συμμετείχε στο αιματοκύλισμα που ονομάζουμε «πόλεμοι των Επιγόνων» και με συμμαχίες, πολέμους και δολοφονίες κατάφερε να γίνει βασιλιάς της Μακεδονίας. Φρόντισε μάλιστα να εμφανιστεί ως νόμιμος διεκδικητής του θρόνου, νυμφευόμενος την κόρη του Φίλιππου και (ετεροθαλή) αδελφή του Αλέξανδρου, Θεσσαλονίκη. Ο Κάσσανδρος αρρώστησε και πέθανε το 297 π.Χ. και τοποθετώ το όνομά του στα σενάρια γιατί ήταν ο μοναδικός βασιλιάς της Μακεδονίας που (το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα) δεν ανατράπηκε. Αντιθέτως, τον διαδέχθηκε ομαλά ο γιος του, Φίλιππος, πράγμα που σημαίνει ότι υπήρχε ο χρόνος, τα μέσα και το κίνητρο για να θαφτεί ο Κάσσανδρος με όλες τις βασιλικές τιμές. Το μόνο πρόβλημα σ’ αυτή τη θεωρία είναι πως η Αμφίπολη δεν κολλάει πουθενά. Οι οικογενειακές ρίζες του Κάσσανδρου βρίσκονται στην Πέλλα, ενώ οι βασιλείς της Μακεδονίας θάβονταν κατά παράδοση στη Βεργίνα, όπου μάλιστα υπάρχει μια ομάδα τάφων που εικάζεται ότι ανήκει στον Κάσσανδρο και τους διαδόχους του. Μέχρι όμως να αποδειχθούν οριστικά οι εικασίες, είμαστε υποχρεωμένοι να δηλώνουμε ότι δεν γνωρίζουμε πού είναι θαμμένος ο Κάσσανδρος.

 

04Σενάριο 4ο: Νέαρχος & company

(πέρασε και (δεν;) ακούμπησε)

Πρόκειται για τον μοναδικό από τους συντρόφους του Αλέξανδρου που συνέδεσε το όνομά του με τη θάλασσα. Συγκεκριμένα, τέθηκε επικεφαλής του στόλου που ξεκινώντας από τον Υδάσπη, διέσχισε τον Ινδικό και κατέληξε στη Βαβυλώνα το 324 π.Χ. Ο Νέαρχος καταγόταν από την Κρήτη και σύμφωνα με τις πηγές για κάποιο διάστημα έζησε (πιθανότατα) ή απλά εξορίστηκε (σίγουρα) στην Αμφίπολη μαζί με άλλους φίλους του Αλέξανδρου. Το επεισόδιο της εξορίας έχει να κάνει με έναν επικό καυγά μεταξύ Φίλιππου και Αλέξανδρου, που είχε ως αποτέλεσμα ο πρώτος να σωριαστεί στο πάτωμα όντας τύφλα στο μεθύσι κι ο δεύτερος, αφού πρώτα ρεζίλεψε τον πατέρα του μπροστά σε όλους τους ευγενείς της Μακεδονίας, να το σκάσει στους Ιλλυριούς φοβούμενος για το κεφάλι του. Πέρα από την αγάπη και την εμπιστοσύνη που τού έδειχνε ο Αλέξανδρος, ελάχιστα άλλα πράγματα είναι γνωστά για τον Νέαρχο. Τα τελευταία στοιχεία που έχουμε για τη ζωή του είναι πως μετά το θάνατο του βασιλιά, συντάχθηκε με τον Αντίγονο τον Μονόφθαλμο. Δεν είναι όμως εξακριβωμένο αν σκοτώθηκε στην Ιψό,[1] ή αν κατάφερε να γλυτώσει και να γυρίσει στη Μακεδονία. Παρόμοιες ιστορίες με τον Νέαρχο έχουν να παρουσιάσουν άλλοι δύο φίλοι του Αλέξανδρου, καπετάνιοι στο στόλο του κι εξορισθέντες στην Αμφίπολη: ο Ανδροσθένης κι ο Λαομέδων. Κοινό στοιχείο για όλους είναι η έλλειψη επαρκών στοιχείων. Η εξορία, διαμονή ακόμα και η ενδεχόμενη καταγωγή τους από την Αμφίπολη δεν είναι αρκετές για να δικαιολογήσουν την – άκρως εντυπωσιακή – ταφή τους εκεί. Η ίδια όμως έλλειψη στοιχείων είναι που μας κάνει επιφυλακτικούς αφού με την ίδια λογική που δεν δικαιολογείται, δεν μπορεί και να αποκλειστεί το ενδεχόμενο.

 

Τελικό σενάριο

Το τελικό σενάριο είναι αυτό που έχει ήδη ειπωθεί από την υπεύθυνη αρχαιολόγο: δεν ξέρουμε ποιανού είναι ο τάφος και δεν πρόκεται να μάθουμε μέχρι να ολοκληρωθεί η ανασκαφή. Ή μπορεί να μη μάθουμε ούτε και τότε, αν ο τάφος έχει συληθεί κατά την αρχαιότητα. Υπομονή λοιπόν…

 

Κωνσταντίνος Κουσαρίδης

 

[1] Με τη μάχη στην Ιψό το 301 π.Χ. τερματίζονται οι πόλεμοι για τη διαδοχή του Μ. Αλεξάνδρου στη διοίκηση της αυτοκρατορίας. Ο Αντίγονος, που προσπαθούσε να ενώσει την αυτοκρατορία υπό την εξουσία του, αντιμετώπισε τους Κάσσανδρο, Σέλευκο, Πτολεμαίο και Λυσίμαχο, που ήθελαν να κρατήσουν ανεξάρτητα τα βασίλειά τους. Στο τέλος ο 81χρονος Αντίγονος έχασε τη μάχη και ο ίδιος έπεσε πολεμώντας και η αυτοκρατορία του Αλέξανδρου διαλύθηκε οριστικά για να σχηματιστούν τα ελληνιστικά βασίλεια.








Αρέσει σε %d bloggers: